Co z okresowymi i wstępnymi badaniami lekarskimi pracowników w czasach epidemii koronawirusa?

W związku z trudnościami w przeprowadzaniu okresowych i kontrolnych badań lekarskich, już w połowie marca pracodawcy sygnalizowali konieczność wprowadzenia zmian w przepisach prawa pracy. Szukając odpowiedzi na pytanie dotyczące możliwości dopuszczenia do pracy pracowników bez ważnych badań lekarskich, pracodawcy powoływali się na stanowisko Głównego Inspektora Pracy z dnia  23 marca 2020 r., w którym to stanowisku zalecano m.in. zawieszenie obowiązku przeprowadzenia okresowych badań lekarskich. Stanowisko to przywoływane wielokrotnie przez liczne portale i niestety błędnie interpretowane, było jedynie sugestią, w jakim kierunku mogły iść przyszłe prace legislacyjne i nie miało żadnej mocy wiążącej.

Dopiero dnia 31 marca 2020 r. przyjęto nowelizacją do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych,  w której w sposób dość szczegółowy ustawodawca wskazał czy i kiedy konieczne są badania lekarskie pracowników.

Zgodnie z nową regulacją w czasie trwania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii pracownicy już zatrudnieni nie podlegają okresowym badaniom lekarskim, zaś pracodawca nie musi wystawiać skierowań do medycyny pracy, także w przypadku zatrudniania ludzi w warunkach narażenia. Tym samym zawieszono  obowiązki wynikające z art. 229 kp na w/w okresy. Badane takie będzie trzeba uzupełnić w ciągu 60 dni po odwołaniu stanu epidemii.

Czy w takim razie zawieszone zostają również badania wstępne i kontrolne?

Na taki krok ustawodawca się nie zdecydował. Oznacza to, iż nawet w obecne sytuacji nie jest możliwe dopuszczenie do pracy nowego pracownika, który nie posiada badań wstępnych lub kontrolnych. Co prawda nie zniesiono samego obowiązku badań, ale w razie braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie to może zostać przeprowadzone przez każdego innego lekarza.

Warto również podkreślić, że przeprowadzenie badania medycyny pracy i wydanie orzeczenia może nastąpić zdalnie. Z takiego rozwiązania może skorzystać każdy lekarz, w tym lekarz medycyny pracy. Wynika to z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o wykonywaniu zawodu lekarza i lekarza dentysty, zgodnie z którym lekarz może udzielać świadczeń zdrowotnych, w tym badać stan zdrowia i wydawać orzeczenia lekarskie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności

Dla rozwiania wątpliwości dodać również należy, że przywołane powyżej przepisy (art. 12a i art. 31 m ustawy ) weszły w życie z dniem 31 marca 2020 r. ale z mocą od dnia 8 marca 2020 r.

mgr prawa Aleksandra Sobisz

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej, a jest jedynie informacją przybliżającą wskazaną w nim problematykę. Udzielenie porady prawnej wymaga poznania stanu faktycznego w indywidualnej sprawie.

Stan prawny na dzień 6 kwietnia 2020 r.